Children's Songs from Afghanistan
Farsi | English
In 1968, the songbook was published by the Kabul Press and dedicated to Ustad Ghulam Hussein, a highly respected Afghan folk musician (1878-1957), who was well known by all Afghans for his passionate commitment to making music accessible to everyone, particularly children.
Almost four decades later, Louise discovered her worn and faded copy of that songbook and keenly aware that Afghanistan had suffered decades of war and the systematic eradication of all music under the Taliban, she feared that her copy of the songbook was perhaps the only one left in existence and that these children’s songs could be lost forever. She made a commitment at that moment to return the songs to the children of Afghanistan.
Inspired by the old songbook, a newly designed songbook, Qu Qu Qu Barg-e-Chinaar, was printed in 2007. Well-known and respected Afghan-Canadian musician, Vaheed Kaacemy, arranged, rehearsed, and recorded the songs with Afghan-Canadian children. He also researched the origin of each song. The songbook includes songs in Dari and Pashtu, the two official Afghan languages, as well as one song each in Hazaragi and Uzbeki, two other major Afghan ethnic dialects. The new songbook includes a CD and a cassette tape (for the Dari version)
Arsalan Lutfi was another important partner in this project. His company, Trivision Studios did all the graphic design and printing and he spent many hours working generously on the songbook project.
In early 2007, the first printing of 3,000 songbook packages was distributed to elementary schools across the country with assistance from Ayenda Foundation, Mercy Corps/Afghanistan, Save the Children, and other NGOs interested in supporting education efforts in Afghanistan. Since then, as a result of many hours of tireless work by individuals and organizations, close to 20,000 copies will be printed and delivered to children across Afghanistan.
In March, 2007, a party was held at the Afghan Embassy in Washington, DC to celebrate the publishing of the songbook. About 200 Afghans attended the event. At one point during the evening, a video of children singing Ma mardome Afghaneem was shown and someone in the audience shouted out, “We should all sing. We all know that song.” With that, all 200 Afghans began singing and everyone in the room had tears running down their face. Hearing these children’s songs again, fter so many years, is very, very meaningful to many people and once they hear them after so many years, wonderful memories of Afghanistan come alive again.
Afghan children have very few books available to them, so Qu Qu Qu Barg-e-Chinaar was designed to be an extremely valuable and fundamental resource. It not only provides the children with an essential connection to their culture, but it has been designed to serve as a reading book as well, so it includes colorful illustrations and easy-to-read text. The impact of returning this music to Afghan children and their families cannot be underestimated.
After the Afghan edition of the songbook was published in 2007, an English edition of the songbook was published for people in English-speaking countries, as well as expatriate Afghans around the world, could learn and share the songs. The English version includes transliterations to help the reader know how to pronounce the words. There is also a CD.
For more information, to support the Afghan Children’s Songbook Project, or to order a copy of Qu Qu Qu Barg-e-Chinaar, go to: www.afghansongbook.org
صبورالله سياه سنگ
اشـک
"بسياري ازافغانهايي که با من در اين پروژه کار ميکردند، با شنيدن چنين ترانه ها روزگار کودکي شان را به ياد آوردند و نتوانستند جلو اشکها شان را بگيرند. به اين ميماند که ما [امريکاييها] چندين دهه "Twinkle Twinkle Little Star" (چشمک بزن ستاره) يا "Eentsy Weentsy Spider" (جولاگک، جولاگک) را نشنويم. آنگاه فراموش خواهيم کرد که آيا چنين ترانه هايي نيز در زندگي گذشته خود داشتيم يا نداشتيم. همينکه کسي آنها را به زبان آورد، همه يادهاي پاکيزه روزگار کودکي در ما زنده خواهد شد."
نوروز سيزده هشتاد و شش
با آغاز سال نو خورشيدي، سه هزار سي دي داراي ترانه هاي کودکان، و گزينه اين سروده ها به نام "قوقوقو، برگ چنار"، از روزنه وزارت آموزش به دسترس شاگردان آموزشگاههاي کابل گذاشته شدند.
گزينه "قوقوقو، برگ چنار" کتابيست داراي شانزده ترانه پرآوازه کودکان افغانستان که در امريکا به چاپ رسيده و پيوست آن سي دي زيباي آهنگها نيز در پشتي سوم گنجانيده شده است.
هر برگ کتاب با متن نوشتاري، ساز_نگاري (Music Notation) آهنگها و نگاره هاي رنگين کودکان آراسته شده و در آغاز عکسهايي از استاد بزرگ موسيقي کشور غلام حسين در 1945، Louise Pascale در 1967، و هنرمـــند نامور افغانســــــتان وحيد قاسمي با کودکان در 2006 به چشم ميخورند.
ترانه هاي ياد شـده به فارسـي، پشـتو، هزارگي و ازبيکي از سوي کودکان و نوجوانان ثبت و اجرا گرديده اند. در نيمه دوم سي دي، هر ترانه به شيوه "ساز بدون آواز" (Instrumental) نيز نواخته شده تا کودکان بتوانند يکايک آنها را جداگانه نيز تمرين و ثبت کنند.
چهل ســاله
خم و پيچ گزينه ترانه هاي کودکان، دست به دست گرديدن و گم و پيدا شدن آن از افغانستان تا امريکا و از آنجا واپس تا افغانستان افسانه بلندي دارد.
گردآوري بيست آهنگ آشنا، از هر گوشه و کنار افغانستان، چهار دهه پيش از سوي وزارت اطلاعات و فرهنگ و چند تن از سرودپردازان، نوازندگان و آهنگسازان به کمک بانو Louise Pascale که در آن سالها در نقش آموزگار کودکستانهاي کابل کار ميکرد، آغاز گرديده بود.
در نيمه پسين دهه 1960 که لوييز جوان به آموزشگاههاي پايتخت سر ميزد تا به شاگردان ساز و آواز بياموزاند، ميديد که آنها "کتاب ترانه" ندارند. به اينگونه، او به هنرمندان افغان روآورد و به کمک آنها ترانه و ساز_نگاري را نيز رويدست گرفت.
در فرجام، کتابي به نام "ترانه هاي اطفال" در ماه جون 1967 در "مطبعه دولتي" کابل چاپ شد و در بسياري از رسانه هاي آنروزي، از آن ميان در Kabul Times, November 26, 1967 بازتاب گسترده يافت.
در نخستين برگ "ترانه هاي اطفال" عکس بزرگي از استاد غلام حسين با سه دختر هفت هشت ساله در ستديوي راديو و يادداشت زيرين ديده ميشد: "اهداء به استاد غلام حسين مرحوم که عمري را در راه آموزاندن موسيقي به اطفال صرف کرد."
لوييز پاسکال پروفيسور برنامه هنرهاي آفرينشي و آموزشي Lesley University ، در يکي از روزهاي آفتابي سال 2003، به گردگيري کتاب هـايي که از چهل پنجاه سال به اينسـو در قفسـه منزلش چيده شده بودند، ميپرداخت و آنها را زير و رو ميکرد؛ ناگهان چشمش به برگهاي کهنه، رنگ و رو رفته و زمـان_فرسـود يادگار کابل دهـه 1960 افتاد. در آن سـالها، او از نخسـتين کارمندان Peace Corps در افغانستان بود.
لوييز که اينک به آميزش هنرها در روند آموزش ميپردازد، و موهايش رنگ ديگر گرفته، به عکسي از بيست و دو سالگيش در ميان چهار دختر و پنج پسر در يکي از کوچه باغهاي کابل 1966 نگاه ميکند، و به خود مي گويد: "اين کتاب را بايد واپس به کودکان افغانستان بسپارم. بودنش در ميان قفسه کتابهاي من چه هوده يي خواهد داشت؟"
چهار دهه از آن روزگار گذشت. او نياز به بازچاپ آن گزينه و فراهم آوردن آنها در سي دي داشت و به دنبال کسي که بتواند در زمينه موسيقي نيز کمکش کند، ميگشت.
وحـيد قاســمي
مارچ 2006 بود و وحيد قاسمي هنرمند شناخته شده افغانستان در نيويارک کنسرت داشت. گزارش هنرنمايي او از سوي Lorraine Sakata که خود يکي از پژوهشگران گستره موسيقي افغانستان است، به لوييز رسانيده شد. اين آشنايي تازه، براي بازشگوفايي و بارمندي هرچه بيشتر پروژه يادشده شگون نيکي بود.
در آغاز از وحيد قاسمي خواسته شده بود که ترانه هاي پيشگفته را بازسرايي و بازخواني کند. او که خواندن ترانه ها به آواز کودکان را درستتر و ارزشمندتر از خوانده شدن آنها از سوي خودش، ميدانست، به آهنگسازي، گردانندگي و کارگرداني اجراي آنها پرداخت.
وحيد قاسمي در اين پروژه نقش فراتر از ديدباني و رهنمايي موسيقي ترانه ها داشت. بازبيني و تازه سازي برخي سروده هاي کهن، افزودن چند ترانه نو براي بازنمايي فرهنگ مردمي گوشه هاي گوناگون کشور، گزينش شايسته ترين سرودها و آهنگهاي داراي پيامهاي باهمي و برابري، صلح، ميهندوستي، ارزشهاي انساني و ساخته هاي گوشنواز، آرام و يادماندني بخشهاي برازنده دستاورد هنري او را مينمايانند.
به پندار بسياري از شنوندگان، به ويژه خانواده هاي افغان در برونمرزها اين کار ستودني آقاي قاسمي به خاطر ارزش آموزشي و هنريش ماندگار خواهد ماند.
نامبرده پروژه گسترده تر و فراگيرتري براي کودکان افغانستان را رويدست دارد و سختکوشانه ميخواهد ترانه هاي هر شهر و روستاي کشور را گردآوري کند.
به باور وحيد قاسمي، هنگام بازسازي/ بازسرايي اين آهنگها به کمک سازابزارهاي کهن و نوين و آواز کودکان/ نوجوانان، هرگز نبايد اصالت و پاکيزگي راستين آنها آسيب بينند.
يادها و يادگارها
روزنامه Boston Globe در واپسين روز 2006 نوشت: "اگر برداشت و برخورد افغانهاي باشنده امريکا بتواند سنجش_نما باشد، ميتوان درخشش اين آهنگها در افغانستان را نيز پيشبيني کرد."
لوييز پاسکال بود که به گزارشگر همان روزنامه گفته بود: "بسياري ازافغانهايي که با من در اين پروژه کار ميکردند، با شنيدن چنين ترانه ها روزگار کودکي شان را به ياد آوردند و نتوانستند جلو اشکها شان را بگيرند. به اين مي ماند که ما [امريکاييها] چندين دهه "Twinkle Twinkle Little Star" (چشمک بزن ستاره) يا "Eentsy Weentsy Spider" (جولاگک، جولاگک) را نشنويم. آنگاه فراموش خواهيم کرد که آيا چنين ترانه هايي نيز در زندگي گذشته خود داشتيم يا نداشتيم. مگر همينکه کسي آنها را به زبان آورد، همه يادهاي پاکيزه روزگار کودکي در ما زنده خواهد شد."
شناسه کتاب و سي دي
_ عنوان: قوقوقو، برگ چنار
_ شمارگان: 3000
_ تعداد صفحات: 24
ترانه ها
الفبا، علي بابا باغ ميروه، سلام سلام آپه جو، دويدم دويدم، توپک من خالخالي، بودي بودي تال راکه، گيژگيژ دان، از بالا او ميايه، قوقوقو برگ چنار، غچي غچي بهار شد، بابه زنجيرباف، سالنگ کوه و دريا داره، مژده که آمد بهار، من دوست طفلکانم، ستاره جان ستاره، و ما مردم افغانيم
سرايندگان
بهزاد فرخاري، غزل فرخاري، مسعود فرخاري، رامز حميدي، شبير حميدي، عابد حميدي، هارون عطايي، امين عطايي، سوسن عطايي، يوسف عطايي، الهه رمزي، ولمه رمزي، تهمينه وحدت، کاوه وحدت، نبيله عبدالله، حبيب عبدالله، هلينا حسين زاده، کاينات حسين زاده، رامين سلطانزاده، نورين بندعلي، منصور افضلي، پرويز ولي، معصومه ايوبي، عمران جاجي، مروه و تميم نهان
شاعران
غيب علي دانش، محمد آصف مايل و ياسين فرخاري
آهنگسازان
استاد غلام حسين، وحيد قاسمي و صفدر توکلي
سازماندهندگان
_ گرداننده پروژه: Louise Pascale
_ گرداننده و کارگردان موسيقي: وحيد قاسمي
کارمندان تکنيکي
_ آرايه ها و چاپ: TriVision Studios (بخشي از کابل فلز جهاني)
_ گرداننده ستديو: خوشحال کهنه
_ کارگردان فلم: سيد داود احمدي
_ ساز نگاري: John Roberts
_ عکسها: Jim Soules & Susan Fisher
پشتيبانان پولي
_ بانو شميم جواد (دستيار و بنيانگذار "آينده": نهاد کمک به کودکان افغان)
_ National Geographic Society Mission Programs
_ Richard Pascale
_ Jason Soules
همکاران
_ ياسين فرخاري
_ ارسلان لطفي
_ تبسم لطفي
_ Victor Cockburn
_ Susan Fisher
_ Fred Hiebert
_ Lorraine Sakata
نشاني ها
www.troubadour.org
www.facone.org
آويزه ها